Scroll voor het artikel

Niet doemdenken maar doendenken #5

“Bij dit onderdeel mag gejoeld en geklapt worden,” zegt Liesbeth Staats wanneer de drie sprekers van de Rutgers Dialoog het podium betreden. Zij klimmen een voor een op een zeepkist om hún strategieën in de strijd om seks te delen.

“Waar zijn de mannen op dit thema?”, vraagt Liesbeth Staats aan de drie vrouwen op het podium. Joyce Hamilton (COC Nederland), Brenda Bartelink (Rijksuniversiteit Groningen) en Floortje van der Plas (SheDecides) hebben hier alledrie een eigen antwoord op. Van der Plas bespreekt seks en gender vooral met haar vriendinnen, en nog niet zo vaak op een podium. “Hopelijk komt daar vanaf nu verandering in,” zegt ze lachend. Voor Hamilton ligt het anders, zegt ze. “Ik werk bij het COC en daar zijn natuurlijk veel verschillende genderidentiteiten. Daar hoor je allerlei perspectieven.”

Liesbeth Staats, Floortje van der Plas, Joyce Hamilton en Brenda Bartelink ©David Jagersma / Live Magazines

Bartelink komt in haar onderzoek naar gender en seksualiteit vooral vrouwen tegen, en in onderzoek naar religie vooral mannen, zegt ze. “Maar in de combinatie naar de combinatie tussen seks en religie vind je juist weer alleen maar vrouwen.” Daar is nog werk te doen.

Hoe te depolariseren?

De drie vrouwen nemen omstebeurt plaats op de zeepkist. Het is aan Bartelink om het spits af te bijten. Doordat de timer niet functioneert, is er zelfs nog wat ruimte voor stand-up comedy van haar kant. “Het is leuk om op een doos met Sunlight zeep te staan en er niet thuis de was mee doen. Dat heeft ook een genderrandje, zullen we maar zeggen.” De timer springt aan, het betoog moet zo bondig mogelijk.

Brenda Bartelink ©David Jagersma / Live Magazines

“Er is een wij tegen zij ontstaan”, zegt Bartelink. “Wie zich pro-life noemt, zet een ander automatisch neer als anti-life. Gender en seksualiteit brengen culturele verschillen heel scherp in beeld.” Ze interviewde mensenrechtenactivisten, theologen, religieuze leiders en ervaringsdeskundigen. “Zij geven twee strategieën om te depolariseren. Ten eerste: verleg je focus naar het midden, daar vind je mensen die tegenstellingen overbruggen. Neem bijvoorbeeld religieuze feministen. Van hen kunnen we veel leren.” De tweede strategie is het aanpassen van je toon en taal, stelt ze. “Noem een gemeenschap of cultureel gebruik niet ‘schadelijk’. Gebruik inclusieve taal. Depolarisatie vraagt om een ander gesprek. Welke taal willen we gebruiken, die van de strijd of die van de dialoog?”

Vervolgens kondigt Liesbeth Staats de videoboodschap van Anne Kuik (Tweede Kamerlid CDA) aan.

Anne Kuik vindt het belangrijk dat jongeren in de hele wereld goed worden voorgelicht.

Strikje

Hierna is het de beurt aan Hamilton. Ze vindt de afgrond voor haar en de afstand tot het publiek nogal wennen, grapt ze al staand op de zeepkist.

Joyce Hamilton ©David Jagersma / Live Magazines

Hamilton put uit de ervaring van LHBTI-organisaties over de hele wereld. “De strijd om seks gaat eigenlijk over macht. Wie bepaalt jouw autonomie als burger, of als vrouw? Welke vrijheid heb je om te beschikken over je eigen leven?” De oppositie tegen vrijheid van genderexpressie, seksualiteit en reproductieve rechten is niet nieuw, zegt ze. “In meer dan zeventig landen wordt seks met iemand van hetzelfde geslacht gecriminaliseerd. Hetzelfde geldt in veel landen voor abortus, sekswerk, crossdressing. Zelfs in Nederland worden baby’s die geboren worden met zowel vrouwelijke als mannelijke geslachtskenmerken ‘genormaliseerd’. Ze kunnen hierin niet zelf kiezen, maar zitten wel opgescheept met de effecten.” In allerlei contexten gelden gendernormen en -stereotypen. “LHBTI’ers vallen buiten de status quo. Het is nog steeds niet normaal dat ik, zoals vandaag, met een strikje over straat loop. Ik werd net op straat ook raar aangekeken, terwijl ik me juist extra feestelijk voelde.” Vrouwen strijden voor hun individuele keuze en LHBTI’ers strijden vanuit hun essentie om zichzelf te kunnen zijn. “Volgens mij en het COC zit het antwoord in solidariteit, allianties, en verbinding. Niemand kan dit alleen.”

Liesbeth Staats vraagt na afloop van het betoog aan Hamilton hoe zij reageert als iemand haar negatief benadert. “Dat ligt er natuurlijk aan of het een feestje of een serieuze meeting is, maar ik ben zoveel mogelijk voor calling in, niet voor calling out. Vraag je af hoe je een connectie met de ander kan maken, om te begrijpen waarom de ander iets zegt. Neem hen mee in wat een opmerking met jou doet en waarom dat vervelend is. Ik wil een deel van de oplossing zijn.”

Dan is het de beurt aan Lilianne Ploumen (Tweede Kamerlid PvdA) om het publiek via een videoboodschap toe te spreken.

Lilianne Ploumen noemt het zorgelijk dat allerlei machthebbers de baas zijn over het lichaam van vrouwen.

Kritisch blijven

Floortje van der Plas, die als laatste plaatsneemt op de kist, stelt zich twee keer voor. Eerst als 25-jarige geneeskundestudent die nog maar net komt kijken in de medische wereld. Ze ziet er goede dingen, maar ook dingen die veel beter kunnen. Daarna nog eens, als She Decides youth leader die nieuw is in de wereld van SRGR. Ook daar gaat veel goed en kunnen dingen beter. Twee dingen in het bijzonder: we kunnen elkaar beter ondersteunen en beter samenwerken. Een succesvoorbeeld is voor haar een aflevering van DAMN, HONEY, “de podcast over alle shit waar je als vrouw van deze tijd mee moet dealen”. Daarvoor werden persoonlijke verhalen verzameld via Instagram, die Floortje voor de luisteraars samenvatte. “We moeten samenwerken en persoonlijke verhalen delen, alleen zo kunnen we onze stem laten horen.” Als laatste nodigt ze alle deelnemers van deze dag uit voor een groepsselfie.

Selfie: samen krachten bundelen met Mette Gonggrijp, Floortje van der Plas, Ton Coenen en het publiek ©David Jagersma / Live Magazines

Ook in het nagesprek hameren de deelnemers op het belang van de dialoog. Daarnaast zegt Van der Plas, na een vraag hierover uit het publiek: “We moeten ook kritisch blijven, niet alleen maar zeggen wat we goed doen. Wie bereiken we niet?” Een andere vraag gaat over hoe we inclusiever over abortus kunnen praten. Het ging vandaag vooral over “vrouwen en meisjes”. Hamilton zoekt ook hier het antwoord in de dialoog: “Praat met mensen die zich niet betrokken voelen. Dan hoor je vanzelf wat er beter kan.”

Wrap-up

Spoken word artist Naomi Veldwijk vat de dag samen, ritmisch en vol strijdmetaforen. “De boodschap is duidelijk: we hebben allemaal wat de doen. Vandaag en iedere dag van morgen.”

Naomi Veldwijk ©David Jagersma / Live Magazines

Deel dit artikel